Notice: Function is_feed was called incorrectly. Conditional query tags do not work before the query is run. Before then, they always return false. Please see Debugging in WordPress for more information. (This message was added in version 3.1.0.) in /var/www/wp-includes/functions.php on line 5831
Rovers (predators) - Enbro

De huidige alsmaar driftigere explosies van de prijzen op de groothandelsmarkten, voor gas en elketriciteit, die neerdwarrelen naar elke consument, toont aan dat een bovengrens voor de prijzen alleen nog een illusie is. Een leverancier die niet-producent is, kan zich onmogelijk nog het risico veroorloven te moeten leveren aan onvoorspelbare prijzen. Groothandelsprijzen van meer dan 500€/MWh voor elektriciteit zijn schering en inslag geworden, vooral in Frankrijk, en niemand durft er nog een cent op te verwedden dat we de bovengrens inmiddels bereikt hebben. Met andere woorden: de elektriciteitsmarkt is ‘on fire’. We opereren gezamenlijk in een zogezegde centraal-west Europese (CWE) prijszone, waarbij markten aan mekaar gekoppeld zijn en leiden tot één prijs voor de ganse prijszone. Dat is de theorie, de praktijk vandaag toont aan dat de markten meer en meer losgekoppeld worden en dat verschillende prijzen tot stand komen in de CWE prijszone.

Vanuit de app ‘Electricity Maps’ stelden we op vrijdag 12/8/2022 – 12 u – [1]vast dat de output van de Belgische nucleaire centrales en zonne-energie ruimschoots volstonden om de Belgische behoeften te dekken, maar er werd ook veel uitgevoerd naar Frankrijk en Duitsland waardoor ook gascentrales in werking waren, wat het marginal pricing systeem tot meerdere eer en veel glorie van de producenten doet functioneren als nooit tevoren (zie NOOT hieronder). We voeren uit naar Frankrijk en daar kan weinig tegen ingebracht worden, we voerden in het verleden ook veel in van Frankrijk. Europese interne marktwerking op haar best, althans volgens de theorie.



Het resultaat daarvan is dat elektriciteitsprijzen gevormd worden rond de 500€/MWh en meer, en dat daarmee elk verband met de werkelijke kost en al zeker met de marginale kost van de individuele productiemiddelen van het aanbod, volledig verdwenen is. De marginale kost van zonne-energie is zo goed als nihil en de marginale kost van nucleair bedraagt, injectiekosten inbegrepen, minder dan 10€/MWh. Er is met andere woorden een volledige systemische deconnectie tussen prijzen en onderliggende kosten. Als leverancier X een bestelling zou plaatsen bij producent Y en hem gewoon de prijs zou vragen, zou producent Y even onbeschroomd een prijs durven te vragen die uit een droomwereld komt? Niet dus, en laat ons dan gewoon het prijsplatform, beurs genaamd, gewoon overboord kieperen en terug handelen zoals vroeger, in het pre-beurs tijdperk. Een grotere financiële bonanza dan thans het geval is op de energiebeurs is moeilijk denkbaar.



Er is nog meer. De gasvoorraden worden vandaag opgevuld om tijdens de winter te kunnen overleven. Die voorraden worden gevormd aan onwaarschijnlijke prijzen van rond de 150-200€/MWh. Die voorraden zullen in de winter vrij gegeven worden om – onder meer – elektriciteit van te produceren aan de voorspelbare prijs van rond de 350-500€/MWh.(150-200 x 2.5) Het feestje op het prijzenplatform zal dus nog ten minste enkele maanden aanhouden.



Promotoren van hernieuwbare energie – en dat zijn we toch allemaal – moeten beseffen dat de activering van één gascentrale in de prijszone aanleiding is voor torenhoge prijzen die niets meer te maken hebben met de goedkope zon-, wind- en kernenergie! Een reden temeer om het huidige prijszettingsysteem op de schop te gooien. En hoe groter die prijszone, hoe groter de schade van het systeem.



Nog erger wordt de analyse van deze situatie wanneer men bedenkt dat de stapeling van de productiemiddelen, die ervoor zorgt dat het aanbod gelijk wordt aan de vraag, door niemand wordt gecontroleerd. Niet één instantie houdt zich bezig met de controle en de verantwoording van de stapeling van de centrales. Dit is niet zomaar een theoretische bedenking wanneer kon vastgesteld worden, vanuit dezelfde app, dat een park met windmolens van meer dan 5GW slechts voor 0.5GW aan vermogen werd ingezet, terwijl gascentrales, wellicht meer dan nodig, werden ingezet terwijl de windmolens nauwelijks in de stapeling van ‘productiemiddelen’ werden ingezet. Het marginale pricing system zou te grote schade oplopen voor de belanghebbende producenten bij de verhoogde inzet van windmolens; het zou namelijk de marktprijs doen instorten.


De consument zal bij de huidige praktijken verder en grondig gepluimd worden en een tsunami van onbetaalbare facturen kondigt zich aan, ook en vooral voor KMO’s.



In Frankrijk kondigde een olie-multinational spontaan een symbolische korting aan van 20 eurocent per liter aan de benzinepomp na rapportering van een toename ten opzichte van voorgaande jaren van meerdere miljarden winst. In Duitsland worden alleen nog elektriciteit leveringscontracten gesloten aan 700€/MWh en meer. Het Saoedische Aramco rapporteert een record jongste kwartaal winst van 48 miljard dollar. Zou het kunnen dat de gele hesjes aanstaande november-december noodzakelijkerwijs terugkomen?



Ingrijpen na de prijs- en winstvorming via een belasting op de overwinsten is geen optie omdat ze te laat komt en niet ingrijpt in de wortel van het probleem, namelijk het falende pricing system, er moet dringend ingegrepen worden op de prijsvorming zelf, op het toezicht in de stapeling van productiemiddelen, en prijsmaxima zullen een maatschappelijke revolutie voorkomen.


Concurrentie tussen technologieën heeft onbedoelde en onberekenbare neveneffecten en nopen tot dringende herziening van het gevoerde prijsbeleid.


Noot:

Om aan de vraag te voldoen worden langs de aanbodzijde de productiemiddelen ‘gestapeld’ totdat er voldoende aanbod is om aan de vraag te voldoen. Hierbij worden de productiemiddelen met de laagste variabele kosten (marginale kosten) eerst ingezet en daarna de duurdere totdat er voldoende aanbod is. De prijs wordt dan gevormd door de marginale kost van de marginale centrale, de laatste en dus duurste kost van al de centrales die ingezet worden. In de praktijk is de gascentrale meestal de centrale die als laatste ingezet wordt, waardoor de variabele kost (= de kost van het gas) van de gascentrale de facto ook de marktprijs bepaalt. Ook binnen de groep van gascentrales zijn er goedkopere en duurdere, zodat het mogelijk is dat de modernste gascentrales ook nog bijkomend winst maken bij de inzet van oudere, minder efficiënte en dus duurdere gascentrales.

De ervaring heeft me geleerd dat bovenop de (theoretische prijs zoals hiervoor beschreven) nog een marge van 10€/MWh en meer wordt gerealiseerd.

[1] Een nog extremer voorbeeld deed zich voor op 15/8 – 14u met 3 GW gas terwijl ook hier de productie van nucleair en zon de grid load ruimschoots overschreed